Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Marmara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Türkiye
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Aysel Yıldız Özer
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Gençlerde tıbbi maske kullanımının egzersiz kapasitesi ve alt ekstremite enduransı üzerine etkisini araştırmaktır. Gereç ve yöntem: Çalışmaya 18-25 yaş aralığındaki sağlıklı 79 genç katıldı. Katılımcılar sırasıyla alt ekstremite kas kuvveti ve enduransı için 30 sn otur-kalk testini (30 sn OKT), maksimal egzersiz kapasitesi için artan hızda mekik yürüme testini (AHMYT) ve submaksimal egzersiz kapasitesi için 6 dakika yürüme testini (6 DYT) tip I tıbbi maskeli ve maskesiz randomize olarak gerçekleştirdiler. Ek olarak katılımcılar istirahat, günlük yaşam aktiviteleri ve AHMYT sonrası olmak üzere üç koşul için maske konfor tablosu doldurdu. Ayrıca AHMYT ve 6 DYT bitiminde daha fazla yürümeyi kısıtlayan neden(ler) not edildi. Bulgular: Maskesiz ve maskeli testlerde 30 sn OKT sonuçları (p=0,2), AHMYT mesafesi (p=0,097) ve 6 DYT mesafesi (p=0,056) arasında istatistiksel fark bulunmadı. Maskeli yapılan AHMYT ve 6 DYT'de maskesiz testlere göre dispne (sırasıyla p=0,001, p=0,000) ve yorgunluktaki (sırasıyla p=0,009, p=0,004) artış anlamlı olarak daha fazlaydı. Maske konforunda üç koşul arasında fark tespit edildi. Tüm testlerde temel kısıtlayıcı neden alt ekstremite kasları kaynaklıydı. Sonuç: Tıbbi maske kullanımı sağlıklı gençlerde maksimal ve submaksimal egzersiz kapasitesini ve alt ekstremite enduransını etkilemezken dispne ve yorgunluk skorlarını negatif yönde etkiledi. Maksimal egzersiz kapasitesi değerlendirmesinin egzersiz şiddetinden etkilenmesi muhtemeldir. Kassal uygunluk egzersiz kapasitesini sınırlayıcı önemli bir faktör gibi görünmektedir.