Pankreas kanseri ve tümör mikroçevresinin ökaryotik elongasyon faktörü 2 kinaz (EF2K) enzim inhibisyonu aracılığıyla hedeflenmesi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Bursa Uludağ Üniversitesi, Türkiye
Tez Danışmanı: Egemen Dere
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Pankreatik kanser ortalama 6 aylık sağ kalım süresi ile en agresif ve ölümcül kanser türlerinden biridir. Kullanılan geleneksel tedavi yöntemleri sadece kanser hücrelerini hedeflemektedir. Ancak son yıllardaki çalışmalar ile tümör mikroçevresinin de tümör gelişimi, invazyonu, kemorezistans ve metastaz süreçlerinde aktif rol oynadığı bilinmektedir. Bu nedenle etkin bir tedavi için hem tümör hücrelerinin, hem de tümör mikroçevresinin hedeflenmesi gerekmektedir. Ökaryotik elongasyon faktörü 2 kinaz (EF2K), kanser hücrelerinde artmış aktivite gösteren ve stres koşullarında kanser hücrelerinin hayatta kalmasında rol alan bir enzimdir. EF2K pankreas kanserinde invazyon sürecinde rol almaktadır ve bu enzimin inhibisyonu kanser hücrelerinde apoptozisi tetiklemektedir. Literatürde EF2K ile tümör mikroçevresi arasındaki ilişkiyi gösteren bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle bu çalışmada tümör mikroçevresinin önemli hücre gruplarından biri olan makrofajlar ile PANC1 pankreatik kanser hücreleri arasındaki etkileşimin EF2K ekspresyonuna etkileri incelendi. Çalışmada PANC1 hücreleri ile monositik THP-1 hücreleri ve bu hücrelerden polarize edilen makrofajlar indirekt olarak kültüre edildi. Ardından PANC1 hücrelerinde EF2K ekspresyonu, hücre migrasyon ve invazyonundaki değişimler sırasıyla western blot, migrasyon ve invazyon testleri ile incelendi. PANC1 hücreleri ile monosit ve makrofajların kokültürü sonrası, tümör mikroçevresinin önemli kemokinlerinden olan monosit kemoatraktan-1 proteini (MCP-1) düzeyleri ELISA testi ile ölçüldü. MCP-1’in PANC1 hücrelerinde EF2K ekspresyonu ve migrasyon yetenekleri üzerine etkileri de incelendi. MCP-1’in monosit-makrofaj dönüşümü üzerindeki etkisi western blot ile incelendi. MCP-1 ile EF2K arasındaki etkileşimi incelemek amacıyla, EF2K overeksprese eden PANC1 hücreleri kullanılarak MCP-1 düzeyi western blot ile incelendi. Ayrıca, EF2K siRNA’sı kullanılarak PANC1 hücrelerinin koloni oluşturma, migrasyon ve invazyon yeteneklerinde ve MCP-1 ekspresyonundaki değişimler incelendi. EF2K inhibisyonunun in vivo etkilerini değerlendirmek için pankreatik ortotopik tümör modeli kullanıldı ve EF2K inhibisyonu sonrası MCP-1 düzeyi western blot ile incelendi. Tümöre infiltre olan protümörijenik makrofajlar mmünohistokimyasal boyama ile gösterildi. Sonuç olarak, makrofajlar ile PANC1 hücreleri arasındaki etkileşimin EF2K ve MCP-1 ekspresyonunu arttırdığı ve hücre migrasyon ve invazyonunda artışa neden olduğu bulundu. Ayrıca EF2K ile MCP-1 arasında iki yönlü bir etkileşim olduğu ve MCP-1’in monositlerin protümörijenik makrofajlara farklılaşmasına yol açtığı bulundu. EF2K’nin in vitro susturulması MCP-1 protein düzeyinde, hücre invazyon ve migrasyonunda azalmaya yol açtı. Ayrıca, EF2K inhibisyonu sonucu in vivo olarak tümör hacmi ve proliferasyonunda ve MCP-1 protein ekspresyonunda azalma olduğu gösterildi. EF2K inhibisyonu tümöre infiltre olan protümörijenik makrofaj sayısında da azalmaya yol açtı. Sonuç olarak, EF2K inhibisyonu ile hem kanser hücreleri hem de makrofajların hedeflenmesinin pankreatik kanser tedavisi için umut verici bir yaklaşım olabileceği sonucuna varıldı.