Kistik fibrozisli hastalarda uygulanan beslenme tedavisinin yaşam kalitesi ve kas gücü üzerine etkisi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik, Türkiye
Tez Danışmanı: Elvan Yılmaz Akyüz
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Amaç: Bu çalışmada kistik fibrozis tanısı ile takip edilen hastalara uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin kas gücü ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim Araştırma Hastanesi Kistik Fibrozis Merkezi’nde rutin olarak takip edilen 73 çocuk ile yürütülmüştür. Hastaların ilk görüşmede demografik verileri alınmış, başlangıç ve üç aylık takiplerinde rutin kontrollerde bakılan bazı laboratuvar değerleri, besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri ve el dinamometresi ölçümleri kaydedilmiştir. Hastaların yaşam kalitelerinin belirlenmesi için Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Anketi ölçeği (CFQ-R) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada kızların yaş ortalaması 137 ± 39,6 ay, erkeklerin yaş ortalaması 135,9 ± 40,4 aydır. Kızların 33’ü (%91,7) beslenme solüsyonu, 9’u (%25,0) çinko, 36’sı (%100) multivitamin kullanırken, erkeklerin 35’i (%94,6) beslenme solüsyonu,16’sı (%43,2) çinko, 37’si (%100) multivitamin kullanmaktadır. Çocukların 0., 3., ve 6., ayda ölçülen vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve BKI z-skor ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). Çocukların 0., 3., ve 6. ayda ölçülen sağ ve sol el kavrama gücü ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Yaşam kalite skorlarında anlamlı fark görülmemiştir (p>0,05). Kızların solunum fonksiyon skorunda anlamlı fark tespit edilmiştir (p<0,05). Enerji alımı ile ağırlık (r= 0,629; p=0,0001), boy (r=0,234; p=0,036 ve beden kütle indeksinde (r=0,430; p=0,0001) pozitif yönlü ilişki saptanmıştır. Enerji alımı ile sosyal algıda (r=0,297; p=0,011) pozitif yönlü, yağ alımı ile fiziksel fonksiyon (r=0,245; p=0,036), vücut algısında (r=0,327; p=0,020) pozitif yönlü, protein ile fiziksel fonksiyon (r=0,252; p=0,032), duygu durumu (r= - 0,241;p=0,040) ve vücut ağırlığı algısında (r= -0,431;p=0,040) negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Kistik fibrozisli çocuklara uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin Sonuç ve Öneriler: Kistik fibrozisli çocuklara uygulanan tıbbi beslenme tedavisinin antropometrik ölçümleri, kas gücünü ve yaşam kalitesini etkilediği belirlenmiştir. Beslenme durumu, başta göğüs kasları olmak üzere ekstremite kaslarının gücü için doğumdan itibaren yakından takip edilmelidir. Çocukların tedavilerinin ve iyi hallerinin devamlılığı için yaşam kalitelerinin arttırılması üzerinde durulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Beslenme, El Kavrama Gücü, Yaşam Kalitesi, Kistik Fibrozis