Diyabetik Hasta ve Bakıcısının Öğrenim Düzeylerinin, Diyabetik Ayak Yarası Üzerine Etkisi
Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İstanbul Sağlık Uygulama Ve Araştırma Merkezi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Erhan Ayşan
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Giriş: Diyabetik ayak yaraları, diyabetik hastaların hastanede uzun süre yatışlarının en önemli nedenlerindendir. Diyabet hastası olanlarda, normal popülasyona nazaran alt ekstremite amputasyon riski 15 - 40 kat daha fazladır. Yara oluşmadan yapılacak profilaksi ve oluşmuş olan diyabetik ayak yaralarının tedavisi, amputasyonları ve morbiditeyi %50 azaltmakta ve maliyeti düşürmektedir. Diyabetik ayak yaralarını önlemeye yönelik yöntemler; kan şekeri regülasyonu sağlanması, uygun ayakkabılar giyilmesi, ayak bakımı, ayak tırnağı bakımı, düzenli ayak muayenesi ve hasta eğitimi’dir.
Materyal ve Metod: 2004 yılında S. B. İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi ve Diyabet polikliniklerine başvuran, diyabetik ayak yarası olan veya diyabetik ayak yarası için risk altında (Wagner 0) olan toplam 71 hastanın ve bu hastalara evde bakım yapan 57 bakıcının öğrenim düzeyi ile, Wagner sınıflamasına göre hastalardaki diyabetik ayak yara evresinin ilişkisi, ayak muayenesi ve yüzyüze anket metodu ile araştırıldı.
Bulgular: Hastaların ve bakıcılarının öğrenim durumlarının, Wagner sınıflamasına göre diyabetik ayak yarası evrelerini etkilemediği (p>0.05) fakat diyabet takiplerini düzenli yaptıran ve daha önce diyabetik ayak yarası hakkında bilgilendirilen hastaların yara evrelerinin daha düşük olduğu saptandı (p<0.05).
Tartışma: Hastanın veya bakıcısının öğrenim seviyesinin, yara evresi üzerine etkisi olmadığı fakat düzenli klinik takip ve hasta eğitiminin yara evresini iyi yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Diyabetik ayak için risk altındaki hasta grubuna, öğrenim düzeyi ne olursa olsun diyabetik ayak hastalığı hakkında bir eğitim programı uygulamak ve düzenli takiplerinin yapılmasını sağlamak ekstremite amputasyonlarının oranlarını azaltacaktır.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, ayak, yara, bakıcı, öğrenim, Wagner, evre, amputasyon, eğitim, izlem.