Stroop testinde proaktif inhibitör kontrolün belirteci olarak mu aktivitesi

Akyıldız M., Ergen M.

20. Ulusal Sinirbilim Kongresi, İstanbul, Türkiye, 19 - 23 Ekim 2022, ss.132, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.132
  • Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Stroop renk-kelime testinde uyumsuz uyaranlardaki reaksiyon zamanı uzamasına (Stroop etkisi) ek olarak, hemen öncesindeki uyaranın uyumlu veya çelişkili olmasından etkilendiği gösterilmiştir. Çelişki adaptasyonu olarak adlandırılan bu etki uyaran dizisinde uyaranın çelişkili olması kendinden sonra gelecek uyaran için örtük bir çelişki beklentisi oluşturmakta ve bu beklenti uyumlu uyaran için dahi kontrollü yavaş bir yanıta yol açmaktadır. Çalışmamızda Stroop testinde çelişki beklentisinin EEG yanıtları üzerinde etkisini araştırdık. Gereç ve Yöntem: 6 kadın 5 erkek gönüllü çalışmaya katıldı. Katılımcılar EEG kayıtlaması esnasında bilgisayar tabanlı Stroop testi uygulandı. Uygulanan Stroop testinde uyaranların %80’I kelime-renk uyumlu, %20’si ise kelime-renk çelişkiliydi. Uyaran dizisi boyunca, 3 ila 5 uyumlu uyaran bloğunu takip eden uyumlu uyaranlar (UU) ve çelişkili uyaranı takip eden uyumlu uyaran (ÇU) koşullarında uyaran kilitli EEG’de olaya ilişkin osilasyonlar karşılaştırıldı. 4-15 Hz aralığında osilasyonların UU ve ÇU koşulları arasında spasyo-temporal farkların istatistiği için FieldTrip araç-kutusunun non-parametrik küme tabanlı permütasyon testi kullanıldı. Bulgular: Uyaran öncesi [-100 0 ms]’de ve uyaran sonrası [200-450 ms]’de 12-13 Hz toplam aktivitesi ÇU koşulunda UU koşuluna göre anlamlı olarak düşüktü (her iki zaman penceresi için p<0,01). ÇU koşulunda ortaya çıkan bu alfa bandı desenkronizasyonu mu ritmi karakterinde olup fronto-santral dağılım gösteriyordu. Fronto-santral toplam teta aktivitesi ise [500 600 ms]’de ÇU koşulunda daha büyük genlikliydi (p<0,05). Sonuç: ÇU renk-kelime uyumlu bir uyaran koşulu olmakla birlikte, bir önceki uyarandan kaynaklı çelişki beklentisi reaksiyon zamanını uzatmaktadır. Bunun EEG’de karşılığı olarak iki osilasyon yanıtı belirmiştir. Uyaran öncesinde başlayıp, uyaran sonrası da devam eden mu desenkronizasyonu buton yanıtının proaktif şekilde baskılanarak geciktirilmesi sürecini yansıtıyor görünmektedir. ÇU koşulu uyumlu bir uyaran olmasına karşın literatürde çelişkili uyaran koşullarına özgü bilinen daha yüksek fronto-santral teta aktivitesi gözlenmiş olması, bu uyaranın işlenme sürecinin kendisinden önceki çelişkili uyarandan etkilenerek kısmen çelişkili benzeri bir şekilde işlenmiş olası, çelişki beklentisi etkisini desteklemektedir.