Farklı şekil ve büyüklükte olan titanyum dioksit nanopartiküllerinin faktör 12 proteini ve intrensek pıhtılaşma yolağına etkisi


KILINÇ E. (Executive)

Project Supported by Higher Education Institutions, 2019 - 2019

  • Project Type: Project Supported by Higher Education Institutions
  • Begin Date: January 2019
  • End Date: July 2019

Project Abstract

ÖZET

Titanyum dioksit (TiO2) nanopartikülleri farklı boyut ve şekillerde üretilmekte ve

yiyecek (sakız, çikolata, süt tozu, şeker vb.), kozmetik (diş macunu, şampuan, saç

şekillendirici vb.), biyomedikal implantlar ve farmasötik alanlar olmak üzere geniş bir

kullanım alanına sahip olmaktadırlar. Bu partiküller sindirim sistemi aracılığıyla yiyecek,

içecek ve ilaçlar ile vücuda alınmalarının yanı sıra, solunduklarında hava-kan bariyerini

geçerek dolaşıma da karışabilmektedirler.

Kanda bulunan faktör 12 (F12) proteini negatif yüzeylerle (kaolin, cam, silika vb)

karşılaştığında aktif hale gelmekte ve pıhtılaşmayı başlatarak trombin oluşumuna neden

olabilmektedir. Bu çalışmada farklı şekil ve büyüklüğe sahip TiO2 nanopartiküllerinin, saf

F12 proteinini doğrudan aktif hale getirip getirmediğinin araştırılması hedeflenmiştir.

Çalışmada 5nm, 40nm ve 200 nm büyüklükte TiO2 partikülleri fizyolojik tampon çözeltilerde

hazırlanarak hidrodinamik yarıçapları ve zeta potansiyelleri ölçülmüştür. Partiküller 20, 10, 5

ve 2.5 μg/ml (son konsantrasyonlardır) olarak 5 μg/ml F12 proteini ile inkübe edilmiş ve özel

substratı yardımıyla enzimatik aktiviteleri ölçülmüştür.

F12 proteininin TiO2 partikülleri tarafından doz bağımlı olarak aktif hale getirildiği bulunmuş

ve bu aktivasyonun partikül hidrodinamik yarıçapından bağımsız olarak gerçekleştiği tespit

edilmiştir. Buna karşın partiküllerin tampon çözelti içerisinde ölçülen zeta potansiyeli

değerlerinin ve neden oldukları F12 enzimatik aktivitesi ile doğrudan ilişkili olduğu

bulunmuştur.

Sonuç olarak TiO2 partiküllerinin pıhtılaşma proteini F12 proteinini yüzey yük

dağılımlarına bağlı olarak aktive edebileceği gösterilmiştir. Bu malzemelerin pıhtılaşmaya

olası etkileri düşünülerek gıda ve ilaç üretiminde kullanılmaları durumunda zeta potansiyeli

değerlerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.