Robotik Cerrahi Uygulanan Hastalarda Farklı Destek Yüzey Uygulamalarının Basınç Yaralanması ve Ağrı Üzerine Etkisi
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2025 - 2026
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: BAP Doktora
- Başlama Tarihi: Kasım 2025
- Bitiş Tarihi: Kasım 2026
Proje Özeti
Laparoskopik tekniklerin cerrahi pratiğe kazandırılması, cerrahi uygulamalardaki en çarpıcı dönüşüm olarak kabul edilir (Kostakis et al., 2019). Laparoskopik cerrahi 1987'deki ilk laparoskopik kolesistektomiden bu yana birçok alanda standart prosedür haline gelmiş (Katayama et al., 2022), 2000’li yıllarda ise laparoskopinin teknik sınırlılıklarına karşı robotik cerrahi kullanımı yaygınlaşmaya başlamıştır (Gül et al., 2022; Kural & Atuğ, 2010). Robotik cerrahi sistemi; cerrahi diseksiyon için 3 boyutlu ve daha net görüntü sağlayan, el titreşimlerini filtreleyen, kanamayı minimal tutan kapsamlı bir sistemdir (Katayama et al., 2022; Kural & Atuğ, 2010; Sutton et al., 2013). Robotik cerrahi minimal invaziv teknikle cerrahi işlem gerçekleştirme ve sinir koruma bakımından avantajlı iken (Sutton et al., 2013), robotik sistemin büyük olması, karışık ergonomiye sahip olması, cerrahi ekip yetkinliği gerektirmesi ve maliyetli olması dezavantajları arasından sayılabilir (Gül et al., 2022; Konateke & Güner, 2022).
Robotik cerrahide özellikle alt pelvik bölge ameliyatlarında yeterli cerrahi alan sağlamak amacıyla dik Trendelenburg pozisyonu kullanılmaktadır (Sutton et al., 2013; Talab et al., 2016; Tourinho B et al., 2018). Mevcut sistemde robotik cerrahi için trendelenburg pozisyonda hasta yönetimi optimal değildir ve ekstremitelerde pozisyona bağlı olarak sinir hasarı, cilt ve derin doku iskemi riski bulunmaktadır (Talab et al., 2016). Dik trendelenburg pozisyonunda hastanın yerçekimi etkisi ile kayması vücutta makaslama etkisi yaparak kürek kemiği (omuzlar), sakrum ve topuklarda lezyonlara yol açabilir (Gefen et al., 2020; Tourinho B et al., 2018). Hastanın yanlış konumlandırılması, yetersiz tespit yapılması veya uygun konumlandırmaya rağmen uzun süre aynı pozisyonda kalması riski arttırmaktadır (Greene, 2020; Tourinho B et al., 2018; Yoshimura et al., 2018). Literatürde, robotik cerrahi sırasında kullanılan Trendelenburg pozisyonuna bağlı olarak gelişen basınç yaralarının insidansına ilişkin veriler kısıtlıdır (Sutton et al., 2013). Bu araştırmanın amacı; dik trendelenburg pozisyonunda hastaların kaymasını önlemek için omuz başına konulan masa destek aparatlarının basınç oluşturmasını önlemek amacıyla rutin uygulamada kullanılan jel destek yüzey ile mikroboncuk dolgulu destek yüzeyin basınç yaralanmasına etkisini karşılaştırılmak ve ağrı üzerine etkisi olup olmadığını belirlemektir.