Interleukin-1 Receptor Antagonist/Anakinra Protein Seviyelerini Ölçecek Nanokor Tabanlı Bir Medikal Diyagnostik Kit Geliştirilmesi
ERMAN M. B. (Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı, 2025 - 2027
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1071-Uluslararası Araştırma Fonlarından Yararlanma Kapasitesinin ve Uluslararası Ar-Ge İşbirliklerine Katılımın Arttırılmasına Yönelik Destek Programı
- Başlama Tarihi: Temmuz 2025
- Bitiş Tarihi: Temmuz 2027
Proje Özeti
Nanokorlar veya VHH afinite reaktifleri, lamaların bağışıklık sisteminden türetilen yeni nesil
monoklonal antikor belirteçleridir. İki grup, nanokor bazlı tıbbi teşhis kitlerinin farklı yönlerinin
geliştirilmesine önemli yatırımlar yapmıştır. Sloven grup, oldukça çeşitli saf nanokor
kütüphanelerinin oluşturulmasına ve bu kütüphaneleri taramak için gerekli tekniklere yatırım
yapmıştır. Türkiye'deki grup, IL-1R ve CD19 proteinini hedef alan çeşitli yüksek afiniteli
nanokorlar geliştirmiştir ve nanokor bazlı ilaçların ve afinite reaktiflerinin karakterizasyonu
konusunda uzmandır. Bu proje, Interleukin-1 Reseptör antagonist proteinini tespit eden yeni
nanokor (VHH) bazlı proteinler üretmek için iki grubun bu güçlü yönlerinden yararlanacaktır.
IL-1R sinyal yolu enflamasyonun başlatılmasında anahtar rol oynar. IL-1R antagonist
proteini, IL-1 Reseptörüne rekabetçi bir şekilde bağlanan ve sinyalleşmeyi baskılayan, doğal
olarak üretilen bir anti-inflamatuar proteindir. Bu proteinin Anakinra/Kineret isimli
rekombinant taklidi üretilmiş ve Ailesel Akdeniz Ateşi (FMF), Still hastalığı ve Tekrarlayan
perikardit gibi hiperinflamatuar hastalıkların tedavisinde klinikte kullanılmaktadır. Proje ekibi
uzmanlıklarını, bu hastaların serumundaki bu proteinin seviyelerini tespit eden bir Tıbbi
Teşhis Kiti olarak geliştirilecek yeni bir anti-IL1Ra/Anakinra Nanokor oluşturmak için
kullanacaktır. Bu proje ile desteklenecek yeni işbirlikçi çabanın, iki ekibin üyeleri ilgili
ülkelere birden fazla ziyaret gerçekleştirecektir. Bu ziyaretlerin geçmişte olduğu gibi, Prof.
De Marco'nun da katıldığı İstanbul'daki Nanokor çalıştayı gibi yaygınlaştırma çalışmaları gibi
somut sonuçları olacaktır. Proje aynı zamanda İstanbul'da Nova Gorici Üniversitesi'nde
Anakinra proteinini hedef alan kütüphane taramaları gerçekleştirecek yeni bir doktora
öğrencisine ve moleküler klonlama çalışmaları yürütecek bir yüksek lisans öğrencisine fon
sağlayacaktır.