Yetişkin bireylerde yeme bağımlılığında diyetsel faktörler ve visseral adipozite indeksi (VAİ) parametrelerinin kıyaslanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA NİHAL KELEŞ
Danışman: Murat Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yetişkin Bireylerde Yeme Bağımlılığında Diyetsel Faktörler Ve Visceral Adipozite İndeksi (VAI) Parametrelerinin Kıyaslanması Obeziteyi yorumlamada kullanılan Visceral adipozite indeksi (VAI), beden kütle indeksi (BKİ)'ne göre daha güçlü bir indekstir. Obezite ve bağımlılıkta beyinde yapısal ve nörokimyasal benzerlikler görülmektedir. Yeme bağımlılığı olarak adlandırılan aşırı yeme davranışının potansiyel bir bağımlılık olduğu düşünülmektedir. Obezite ile depresyon, tıkınırcasına yeme bozukluğu, anksiyete bozuklukları gibi birçok psikiyatrik hastalık arasında güçlü bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada, yeme bağımlılığı, yeme alışkanlıkları ile depresyon durumunu tespit ederek; bunların VAI ile ilişkisini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmaya Adana'da bulunan özel bir beslenme ve danışmanlık merkezine başvuran, 125 birey (100 kadın, 25 erkek) katılmıştır. Bireylerin sosyodemografik bilgileri anket yoluyla alınmış, antropometrik ölçümleri çalışmacı tarafından bizzat yapılıp biyokimyasal parametreleri değerlendirilmiştir. Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS), Yeme Alışkanlıkları Anketi (DEBQ) ve Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) katılımcılarla karşılıklı görüşme yoluyla cevaplanmıştır. Katılımcıların VAI değeri ortalamalarının 2,33±2,02 olduğu saptanmıştır. Cinsiyete göre VAI skorları değerlendirmesinde erkeklerde VAİ değeri kadınlar göz önünde bulundurulduğunda istatistiki açıdan anlamlı bir şekilde yüksek görülmüştür (p<0,05). Çalışmaya katılan bireylerin %8,8'inde (n=11) yeme bağımlılığı tanısı vardır. Yeme alışkanlıkları ve depresyon ölçeklerinin VAI Durumları ile karşılaştırılması sonucunda; depresyon durumu puanlaması ve VAI durumu ortalamaları karşılaştırıldığında görülen farklılık istatistiki açıdan anlamlıdır (p<0,05). Yaş durumları ve VAI durumlarının ilişkisine bakıldığında; Yaş ile VAI arasındaki ilişki istatistiki açıdan anlamlı olarak belirlenmiştir (p<0.05). Yaş ve yeme bağımlılığı toplam puanlaması karşılaştırıldığında istatistiki açıdan anlamlı olduğu ortaya çıkmıştır (p<0.05). Yeme bağımlılığı toplam puanlaması ile depresyon toplam puanlaması karşılaştırıldığında ortaya çıkan değerler anlamlıdır (p<0.05). Yeme alışkanlığı ile depresyon puanlaması karşılaştırıldığında ortaya çıkan değerler anlamlıdır (p<0.05). Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bel çevresi ve BKİ yüksekliği, kardiyovasküler hastalıklar ve obezite için bir risk faktörüdür. Ancak, BKİ 'de yağ dokusu ve yağsız vücut kütlesi arasındaki bağlantı hesaplanamadığı için, BKİ'nin ayırt edici gücünün yeterli olmadığı anlaşılmaktadır. VAI, bel çevresi, BKİ, TG ve HDL-K kaynaklı visseral adipoziteyi baz alan cinsiyete özgü bir indeks olduğu için VAI sınıflaması obezitede, kardiyovasküler risk taşımada, metabolik sendromda ve yeme bağımlılığının değerlendirilmesinin tedavi planında daha yeterli bilgiyi sunmaktadır. Anahtar Kelime: Visseral adipozite indeksi, Beden kütle indeksi, Yeme bağımlılığı, Obezite, Depresyon