Bir üniversitede çalışma ortamındaki ergonomik faktörlerin ve çalışanlarda kas iskelet sistemi yakınmalarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜLYA KARBİNAR
Danışman: Nadi Bakırcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma bir üniversite çalışma ortamında ergonomik koşulları değerlendirmek ve koşulların çalışanların kas ve iskelet sistemine etkilerini incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırma kapsamına üniversitede idari birimlerde çalışan 131 kişi ve 109 akademik personel olmak üzere toplam 240 kişi dahil edildi. Veriler "Çalışan Bilgi Formu", "Kas İskelet Sistemi şikâyetlerine Yönelik Soru Formu" ve "Mesleki Maruziyet Subjektif Değerlendirme Anketi" ile anket yöntemi ile çalışanlardan alındı. Çalışanların çalışma ortamına ait ergonomik koşulları ise "Çalışma Ortamı Mevcut Durum Değerlendirme Formu" ile gözlem metoduyla sağlandı. Araştırmaya 110 idari çalışan ve 56 akademisyen olmak üzere toplamda 166 kişi katılmış olup çalışanların 89'u kadın, 77'si erkekti. Bu araştırmada çalışanların 9 vücut bölgesinde son 1 yıl içerisinde yaşamış oldukları KİS rahatsızlıkları değerlendirildiğinde; çalışanların %84'ün herhangi bir bölgesinde rahatsızlık yaşadığı, %31'in son 1 yıl içerisinde iş veya evde çalışamaz duruma geldiği ve %57'sinin son 1 hafta içerisinde rahatsızlık yaşadığı görüldü. Akademik çalışanlarda (%93), idari çalışanlara (%79) göre daha sık, kadınlarda ise (%92) erkeklere (%74) göre daha sık KİS rahatsızlığı yaşanmıştır. Çok değişkenli analizlerde kadın çalışanların risk taşıdığı görülmüştür. Bu durumun akademisyenlerde kadınların daha fazla olmasından kaynaklandığı görülmüştür. KİS rahatsızlıklarının en sık görüldüğü bölgeler boyun (%59), bel (%52) ve sırt (%49) olmuştur. Çalışanların çalışma ortamında maruz kaldığı koşullar ve bu koşullara bağlı olarak fiziksel ve zihinsel zorlanmaları incelendiğinde; en sık olarak düşünme (%73), konsantrasyon (%47), görsel dikkat (%47), kötü duruş ve oturmak (%40) olarak görülmektedir. Ayrıca çalışma ortamı ergonomik olarak gözlemlenmiş ve iyileştirme alanları belirlenmiştir. Sonuç olarak; üniversitede KİS rahatsızlıklarının idari ve akademik çalışanlarda sıklıkla yaşandığı, özellikle kadınlarda bu durumun daha sık yaşandığı görülmüştür. Çalışanın çalışma ortamında maruz kaldığı ve çalışanı fiziksel ve zihinsel olarak etkileyen maruziyetler, çalışma ortamındaki fiziksel koşullar, çalışanın KİS rahatsızlıklarını etkileyebilir. Üniversitede KİS rahatsızlıklarını azaltmak için öncelikli olarak kadınlara yönelik olacak şekilde çalışanlara yönelik ergonomi eğitimlerinin düzenlenmesi, çalışanın uygun olmayan duruşlarını engellemek için çalışanı hareketlendirecek bilgisayar programlarının hazırlanması, iş ve çalışma ortamı fiziksel koşullarının ergonomik olarak iyileştirmesi önerilebilir.