Sporcularda gıda güvencesizliğini ölçmek için yeni bir ölçek geliştirme: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA YILDIRIM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Murat Baş
Eş Danışman: Önder Sünbül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sporcuların diyetsel ihtiyaçları performansın gerektirdiği talepler doğrultusunda belirlendiğinden besine erişimdeki kesintilerin sonuçları toplumun geri kalanının deneyimlediğinden farklıdır. Bundan dolayı bu çalışmada besine erişimin çok boyutlu yapısını tanımlayan gıda güvencesizliği kavramı spor ortamına uyarlanarak yeniden tanımlanmış, gıda güvencesizliğinin spora özgü sonuçlarından mustarip olan grupları taramak için Sporcularda Gıda Güvencesizliği Ölçeği (SGGÖ) geliştirilmiş, geçerlilik ve güvenilirliği belirlenmiştir. 18 farklı branştan 500 genç yetişkin sporcunun dahil edildiği çalışmada standart ölçek geliştirme yöntemleri uygulanmıştır. SGGÖ'nün varsayılan yapısını incelemek adına kapsam geçerliliği, yapı geçerliliği için açıklayıcı faktör analizi ile yakınsak geçerlilik analizi ve güvenilirlik analizleri yapılmıştır. Sonuçta 23 madde ve 4 faktörden oluşan yapıda maddelerin faktör yükü değerlerinin 0,482-0,852; madde-toplam korelasyon değerlerinin 0,57-0,810; ve faktörlerin Cronbach alfa katsayılarının 0,827-0,937 arasında olduğu belirlenmiş ve yakınsak geçerlik hipotezlerinin tamamı doğrulanmıştır. Bu sonuçlar SGGÖ'nün ölçülen değişken olan gıda güvencesizliği ile güçlü ilişkilere sahip, geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir. SGGÖ, yeni sporcuları gıda güvencesizliği açısından değerlendirmek ve devam eden sporculardaki zaman içindeki değişiklikleri gözlemlemek açısından daha hassas ölçüm sağlayabilir. Spora özgü gıda güvencesizliğinin sporcu sağlığı, spor başarısı ve spora devam ile ilişkisinin araştırılacağı gelecek çalışmalarda SGGÖ kullanılması faydalı olacaktır. Ek olarak, yapı geçerliliğini daha fazla değerlendirmek için ölçeğin daha geniş bir popülasyonda boylamsal olarak uygulanmasına ve ölçek geliştirmenin yinelemeli bir süreç olmasından dolayı SGGÖ'nün farklı sporcu gruplarında doğrulanmasına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.