Tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanların beslenme örüntülerinin metabolik profilleri üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BİLGE KOÇ
Danışman: Murat Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Diyabetli çocuk ve adölesanların yeterli ve dengeli beslenmesi, diyabetin komplikasyonlarının görülme sıklığını düşürme ve/veya komplikasyonların ortadan kalkmasını sağlama gibi olumlu etkilerinin olduğu bilinmektedir. Çocuk ve adölesanların yeterli ve dengeli beslenmesi için besin ve besin ögelerini önerilen alım düzeylerinde almaları gerekmektedir. Bu çalışma tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanların besin ve besin ögelerini tüketim durumlarını belirlemek ve bazı besin ögelerinin, glikolize hemoglobin (HbA1c) düzeylerine ve diğer biyokimyasal bulgularına olan etkilerini araştırmak amacı ile planlanıp yürütülmüştür. Çalışmaya İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Büyüme Gelişme ve Endokrin Bilim Dalı polikliniğinden izlenen 2-19 yaşları arasında 18 erkek, 34 kız toplam 52 tip 1 diyabetli çocuk ve adölesan alınmıştır. Çocuk ve adölesanların ağırlık ve boy uzunlukları ölçülmüştür. Beden Kütle İndeksleri (BKİ) hesaplanmıştır. Demografik özellikler, önceden hazırlanan bir anket formu ile elde edilmiştir. Çocuk ve adölesanların biyokimyasal bulgularından kolesterol düzeyleri ve HbA1c düzeyleri dosyalarından elde edilmiştir. Çocuk ve adölesanların %37.7'sinin BKİ düzeylerine göre 25.-75. persentillerde olduğu belirlenmiştir. Bulgular SPSS v20.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Çocuk ve adölesanlar HbA1c düzeylerine göre 3 gruba ayrılmıştır; %7,5'in altı iyi, %7,5- 9 arası orta ve %9'dan fazla olanlar ise kötü kan şekeri kontrolüne sahip olarak değerlendirilmiştir. Çocuk ve adölesanların %40,4'ünün kötü glisemik kontrollü olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan tip 1 diyabetli çocuk ve adölesanların aldıkları makrobesin ögelerinin günlük aldıkları enerjiye oranları ise; sırası ile karbonhidratların %46, proteinlerin %17, yağların %37 olduğu ve yağlar dışında AMDR(Acceptable Macronutrients Distribution Ranges) aralıklarında olduğu belirlenmiştir. Çocuk ve adölesanların %71,2'sinin A vitaminini, %86,5'inin E vitamini, %76,9'unun folatı, %32'sinin C vitaminini, %100'ünün potasyumu, %84,6'sının posayı yetersiz aldığı belirlenmiştir. Hasta gruplarının HbA1c düzeyleri ile egzersiz yapma durumları arasında istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Yapılmış çalışmaların aksine egzersiz yapanlarda HbA1c düzeyi diğer gruplara göre yüksek bulunmuştur. Hastaların HbA1c düzeylerine göre enerji, karbonhidrat, protein ve yağ alım ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak diyabetli bireylerin metabolik ve glisemik kontrollerinin sağlanması için düzenli olarak besin tüketimlerinin kontrol edilmesi, yeterli ve dengeli beslenmelerinin sağlanması gerektiği sonucuna varılmıştır.