Postmenapozal kadınlarda fiziksel aktivite beslenme ve diğer bazı faktörlerin kemik yoğunluğuna etkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞÜKRAN İPEK YABUZ
Danışman: Murat Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada amaç menopoz tanısı konmuş, kalp rahatsızlıkları, nörolojik hastalıkları ve/veya kas kemik rahatsızlıklarına sahip olmayan 45 yaş üstü ve en az 12 aydır adet görmeyen doğal yolla menopoza girmiş kadınlarda, kemik mineral yoğunluklarına etki eden fiziksel aktivite ile birlikte diğer bazı faktörlerin (beslenme, D vitamini, kemik yapım-yıkım göstergeleri, menarş yaşı, doğum sayısı, düşük - kürtaj sayısı, emzirme süresi, Beden Kütle İndeksi (BKI), boy uzunluğu, sigara kullanımı) etkisinin araştırılmasıdır. Çalışma 2016 yılı Haziran- Aralık ayları arasında ortalama yaşları 55,49 ± 5,94 yıl olan 45 yaş üzeri post menapozal 102 kadın olgu üzerinde yapılmıştır. Boy ve kiloları ölçülerek BKİ hesaplanmıştır. Ayrıca biyoelektirik empedans analizi ile vücut yağ, yağsız kitle, su miktarı ve yüzdeleri ile segmental olarak abdominal yağ miktarları belirlenmiştir. Sosyodemografik durumları, beslenme ve düzenli egzersiz alışkanlıkları anket kapsamında kaydedilmiştir. Kemik mineral yoğunlukları ölçülmüştür. L1-L4 femur boynu kemik mineral yoğunlukları ve T skorları tespit edilmiştir. Katılımcılardan 20 ml kan örneği alınarak D vitamin, kalsiyum (Ca), fosfor, albumin ve alkalenfosfataz seviyelerine bakılmıştır. Katılımcıların kemik mineral yoğunluğu düzeylerinin; sigara kullanımına, kapalı giyim tarzına sahip olma durumuna, menarş yaşı ve kürtaj sayısı hariç diğer obstetrik özelliklere göre, güneşlenme durumuna, güneşlenirken krem kullanma durumuna, menapozlu olunan yıla, düzenli egzersiz yapma durumuna, serum D vitamini – Alkalen Fosfataz (ALP) - Albumin seviyesine, diyetle alınan protein, kalsiyum miktarına, kalsiyum suplemanı kullanımına, boy uzunluğuna ve BKI'ye göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı görülmüştür (p>0,05). Menarş yaşı, kürtaj saysı ve diyetle alınan kafein miktarı ile femur kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken (p>0,05); spine kemik mineral yoğunluğu ile arasındaki negatif ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Anahtar Kelime: Kemik dansitesi, Postmenopoz, Osteoporoz, Fiziksel aktivite, Beslenme