Gliomlarda genomik ve mitokondriyal varyasyonların hastalık biyolojisine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞİRİN YÜKSEL KILIÇTURGAY
Danışman: Cemaliye Akyerli Boylu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gliomlar, en sık görülen primer beyin kanserleridir ve biyolojileri konusunda bilgimiz yeterli olmadığından, küratif tedavileri günümüzde mümkün değildir. Son yıllarda moleküler biyoloji alanındaki gelişmelerle, özellikle izositrat dehidrogenaz (IDH1 ve IDH2) ve telomeraz revers transkriptaz (TERT) promotör mutasyonlarının glial tümör oluşumu ve sağkalım ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Ancak, mitokondriyal genomdaki değişikliklerin bu süreçteki rolü tam olarak bilinmemektedir. Bu araştırmanın amacı, gliomlardaki nükleer ve mitokondriyal varyasyonların hastalık biyolojisi üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. İlk olarak, 300 hasta örnekleminde IDH1 (R132), IDH2 (R140 / R172) ve TERT promotör (C228 / C250) mutasyonları analiz edilmiş ve mutasyon profili göz önünde bulundurularak 4 moleküler alt grup (sadece IDH-mutant, sadece TERT-mutant, çifte-mutant, çifte- negatif) belirlenmiştir. Bu alt gruplar arasında IDH mutasyonuna sahip hastalar daha iyi hastalık seyrine sahipken, sadece TERT mutasyonu olan hastaların daha kötü prognoza sahip olduğu gösterilmiştir. İkinci aşamada, 59 hastada mitokondriyal varyasyonlar, haplogruplar ve heteroplazmi oranları yeni nesil dizi analizi ile belirlenmiştir. Mitokondriyal varyasyon ve haplogruplar, nükleer değişkenler (IDH/TERT durumu) ve klinik parametrelerle (cinsiyet, DSÖ sınıflandırması, morfolojik aşama) karşılaştırılmış ve yapılan istatistiksel analizlerin sonucunda ATP sentaz (mt-ATP6 p=0,041) ve arjinin tRNA (mt-TR p=0,014) genleri ile kontrol bölgesi DLOOP (p=0,003) özellikle IDH ve TERT mutasyonları olmak üzere birçok kategoride anlamlı bulunmuştur. mt-TR ve DLOOP1 bölgeleri Sanger dizileme ile doğrulanmış ve hasta sayısı arttırılarak toplam 78 hastada DLOOP1 T16126C (IDH p=0,05), C16278T (IDH/TERT p=0,05), C16296T (IDH/TERT p=0,01), T16311C (DSÖ p=0,017) varyasyonları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırmamız glial tümörlerde mitokondriyal varyasyonların tümör biyolojisini yansıtan nükleer ve klinik değişkenler ile olan ilişkisini inceleyen ilk çalışmadır ve klinik öneme sahip olabilecek varyasyonlar öne çıkarılmıştır.