İrritabl bağırsak sendromunda 2 haftalık düşük FODMAP diyeti, uyarlanmış NİCE önerileri ve aralıklı orucun hastalığın semptomlarına ve yaşam kalitesine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUR ECEM BAYDI OZMAN
Danışman: Murat Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma, irritabl bağırsak sendromu (İBS) tanısı almış bireylerde düşük FODMAP (Fermente edilebilir oligo-, di-, monosakkaritler ve polyoller) diyeti, uyarlanmış NICE (National Institute for Clinical Excellence) önerileri ve NICE önerilerine ek olarak uygulanan aralıklı orucun (intermittent fasting–IF) bireylerin semptom şiddeti ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Toplam 81 katılımcı üç gruba ayrılmış; LF grubuna düşük FODMAP diyeti, NICE grubuna uyarlanmış NICE önerileri, NICE+IF grubuna ise uyarlanmış NICE önerilerine ek olarak aralıklı oruç diyeti uygulanmıştır. Müdahale süresi 2 hafta olup, katılımcılara çalışma öncesi ve sonrası İBS-Semptom Şiddet Ölçeği (İBS-SSS), İBS-Yaşam Kalitesi Ölçeği (İBS-YKÖ) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ) uygulanarak veriler elde edilmiştir. Ayrıca, katılımcıların vücut kompozisyonları biyoelektrik empedans analizi (BIA) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda tüm gruplarda İBS semptom şiddetinde anlamlı azalma saptanmış, en büyük iyileşme LF grubunda gözlenmiştir (p<0.001). Yaşam kalitesinde tüm gruplarda artış izlenmiş, en yüksek artış NICE grubunda olmuştur (p<0.001). Anksiyete düzeyi yalnızca NICE grubunda anlamlı düşüş göstermiştir (p<0.05). Vücut yağ oranı tüm gruplarda azalmış olup, en fazla düşüş NICE+IF grubunda bulunmuştur (p<0.001). Sonuç olarak, düşük FODMAP diyeti İBS semptomlarını azaltmada, NICE önerileri ise yaşam kalitesini artırmada etkili bulunmuştur. NICE önerilerine ek olarak uygulanan aralıklı oruç yönteminin bu parametreler üzerinde ek bir fayda sağladığına dair istatistiksel olarak anlamlı bir bulgu elde edilmemiştir.